يُلْقِي الشَّيْطانُ فِتْنَةً لِلَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ وَ الْقاسِيَةِ قُلُوبُهُمْ . . . « 1 » و پيش از تو ( نيز ) هيچ رسول و پيامبرى را نفرستاديم جز اين كه هرگاه چيزى تلاوت مىنمود ، شيطان در تلاوتش القاى ( شبهه ) مىكرد . پس خدا آنچه را شيطان القا مىكرد ، محو مىگردانيد ؛ سپس خدا آيات خود را استوار مىساخت و خدا دانا و حكيم است ؛ تا آنچه را كه شيطان القا مىكند ، براى كسانى كه در دل‌هايشان بيمارى است و ( نيز ) براى سنگ‌دلان آزمايشى گرداند . شمارى از اسناد اين روايات نزد برخى از فرقه‌ها صحيح است . « 2 » مىگويند : موقعى كه مسلمانان حبشه خبر توافق و صلح پيامبر ( ص ) و قريش را شنيدند ، گروهى از آنان به مكّه بازگشتند ، امّا وقتى به نزديك مكّه رسيدند ، متوجه شدند كه دروغ بوده است . ما يقين داريم كه همهء روايات اين افسانه دروغ و ساختگى است . شمارى از دانشمندان فرقه‌هاى مختلف اسلامى نيز در اين عقيده با ما شريك هستند . محمّد بن اسحاق در پاسخ به سؤالى در اين باره گفت : اين داستان ساختهء زنديقان است . وى در ردّ اين افسانه ، كتابى نوشت . « 3 » قاضى عبد الجبار دربارهء اين خبر گفت : اساسى ندارد . چنين اخبارى دسيسهء ملحدان است . « 4 » ابو حيان توحيدى مىگويد كه كتاب خود را از بيان چنين افسانه‌اى پيراسته است . « 5 »

--> ( 1 ) . حج ( 22 ) : 52 - 53 . ( 2 ) . بنگريد : الدر المنثور ، 4 / 194 ، 366 - 368 ؛ سيره حلبى ، 1 / 325 - 326 ؛ فتح البارى ، 8 / 333 ؛ تفسير طبرى ، 17 / 131 - 134 . ( 3 ) . بنگريد : البحر المحيط ، 6 / 381 . ( 4 ) . تنزيه القرآن ، 243 . ( 5 ) . البحر المحيط ، 6 / 381 .